A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ Tăng tương phản Giảm tương phản

VẤN ĐỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA ĐỊA PHƯƠNG THÔNG QUA DỰ ÁN “GÌN VÀNG GIỮ NGỌC” Ở MÔN NGỮ VĂN TẠI TRƯỜNG THPT ANH SƠN 2

Việc khai thác tiềm năng giáo dục của di sản văn hóa để dạy học và tổ chức các hoạt động trong nhà trường phổ thông là một hướng đi mới có ý nghĩa rất quan trọng và cần thiết, góp phần đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục cho học sinh

Di sản văn hóa không chỉ được coi là tài sản có giá trị giáo dục truyền thống, giáo dục nhân cách cho thế hệ trẻ, mà còn là một nguồn lực to lớn góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.Điều này hoàn toàn đúng với tinh thần của nghị quyết số 29 của BCHTW Đảng khóa XI về “đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo” đã chỉ rõ: “Đổi mới chương trình nhằm phát triển năng lực và phẩm chất người học (…). Tập trung vào những giá trị cơ bản của văn hóa, truyền thống và đạo lý dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại…”.  Trong bộ môn Ngữ văn, ở trường Anh Sơn 2 với chủ đề “Hành động của tuổi thanh xuân dưới mái trường THPT Anh Sơn 2”,  cô giáo Hà Thị Vinh Tâm đã triển khai dự án để các em học sinh tham gia “gìn vàng giữ ngọc” ngay tại quê hương mình và các em đã có những trải nghiệm, những bài học bổ ích, ý nghĩa.

Mục đích của dự án là để các em học sinh tham gia vào những hoạt động cụ thể tìm hiểu một số nét đẹp truyền thống văn hóa đặc sắc trên mảnh đất Anh Sơn nói riêng và xứ Nghệ nói chung. Từ đó, khơi dậy niềm tự hào, tinh thần trách nhiệm với việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa địa phương, đặc biệt là nhìn nhận vào thực trạng tại địa phương để đưa ra cách thức hành động cụ thể đối với giới trẻ. Dưới sự hướng dẫn của Giáo viên, sau khi học sinh tổng hợp xâu chuỗi kiến thức trong các bài dạy Ngữ vănliên quan, các em đã đăng ký phân chia thành các nhóm theo khả năng, sở trường của bản thân để hoàn thành các nội dung của dự án học tập: Nhóm thuyết trình về Dân ca ví dặm Nghệ Tĩnh, nhóm thuyết trình về hiệu Yên Xuân qua phim, qua brochure, nhóm làm áo dài cách tân, nhóm thuyết trình về Chè Gay, nhóm thuyết trình về phong tục lì xì ngày tết,… Đặc biệt, học sinh được khuyến khích sử dụng các công cụ công nghệ thông tin như: sử dụng công cụ tìm kiếm Google, xây dựng kế hoạch, lập nhóm làm việc qua facebook, zalo, microsoft team, thiết kế Brochure, powerpoint, các phần mềm cắt nhạc, cắt ghép phim, lồng tiếng, thiết kế áo dài,… vào việc thực hiện dự án.

Qua việc thu hút học sinh làm dự án, các em được tích hợp kiến thức và kỹ năng liên môn: Âm nhạc (Dân ca ví dặm Nghệ Tĩnh), lịch sử ( Hiệu Yên Xuân, áo dài, chè Gay,…), mỹ thuật (thiết kế tờ rơi), … đặc biệt là ba môn học: Ngữ văn (kiến thức về ca dao, dân ca, kiến thức về vănhóa nghệ thuật qua tác phẩm Tựa trích diễm thi tập (Hoàng Đức Lương),Trình bày một vấn đề các em được học ở lớp 10 và các văn bản: HươngSơn phong cảnh ca (Chu Mạnh Trinh), Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) vàbài Thực hành về thành ngữ điển cố, Thực hành về nghĩa của từ trong sử dụng,… ở lớp 11); Giáo dục công dân (Xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại) và  Tin học (Kỹ năng sử dụng ứng dụng Word để soạn thảo và định dạng văn bản, ứng dụng Powerpoint, Sway để thiết kế, làm phim dạng motion graphic, Skype, Brochure,…). Hơn nữa, dự án đã đặt học sinh vào các vai trò khác nhau để các em lan tỏa niềm tin về cuộc sống tốt đẹp thông qua việc tìm hiểu những nét văn hóa truyền thống, những đặc sản văn hóa ở địa phương, tạo dựng, khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ và phát huy những nét đặc sắc văn hóa dân tộc ngay tại quê hương.

Ngày 09/12/2019, dự án đã triển khai cuộc thi viết: “Tuổi thanh xuân dưới mái trường THPT Anh Sơn 2” và được đông đảo học sinh hưởng ứng nồng nhiệt. Đồng thời dự án đã kết hợp với trường THPT Phú Nhuận (TP. Hồ Chí Minh) để trao 200 cuốn vở cho 20 bạn học sinh nghèo vượt khó ở trường THPT Anh Sơn 2.

Thông qua việc dạy học theo dự án, học sinh không chỉ hiểu sâu sắc hơn về các tác phẩm văn học và các bài dạy học Ngữ văn mà các em còn tăng cường hoạt động nhận thức, tình cảm, rèn luyện một số kỹ năng học tập như kỹ năng quan sát, thu thập, xử lý thông tin những di sản văn hoá ở địa phương, kỹ năng hợp tác làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp,... Bên cạnh đó, học sinh còn được tăng cường, hoàn thiện kỹ năng sử dụng các công cụ công nghệ thông tin, mở rộng giao lưu kết nối trong quá trình làm dự án và lan tỏa dự án tới các vùng miền, trường học khác trên đất nước như: kết nối trực tuyến với Sơn La, Yên Bái, Hải Phòng, Đắc Lắc, thành phố Hồ Chí Minh,… Điều đó giúp các em sáng tạo và  tự tin, mạnh dạn hơn. Đồng thời, các em còn thực sự được trải nghiệm vào những vai trò khác nhau để giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn đời sống. Hơn nữa, các giá trị ẩn chứa trong di sản sẽ được các em tìm hiểu, từ đó các em có được động cơ học tập đúng đắn, trở nên tích cực và phấn đấu tiếp nhận kiến thức mới cũng như có thái độ và hành vi thân thiện, bảo vệ di sản văn hóa tốt hơn. Từ đó, bồi dưỡng cho các em tình yêu quê hương đất nước qua các làn điệu dân ca xứ Nghệ, di tích lịch sử quốc gia Hiệu Yên Xuân, phong tục uống nước chè xanh của người xứ Nghệ mà chè Gay đã thành thương hiệu và các nét đẹp truyền thống văn hóa của dân tộc, sống tình nghĩa, nhân ái, yêu thương, có trách nhiệm trong công việc, trách nhiệm cá nhân đối với việc gìn giữ và phát huy văn hóa truyên thống, bảo vệ môi trường góp phần phát triển đất nước bền vững, giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống trong trường học và lan tỏa đến cộng đồng,…

Trong những năm học gần đây,Sở giáo dục và Đào tạo Nghệ An đã ban hành những công văn chỉ đạo về đổi mới dạy học. Trong thực tế, giáo viên Nghệ An đã có những bước đi tích cực và hiệu quả. Đây là một trong những minh chứng cho sự chuyển biến ấy của nền giáo dục tỉnh nhà nói riêng và cả nước nói chung, thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học. Và hơn thế, dự án đã chú ý đến nội dung chương trình giáo dục địa phương lồng ghép trong môn học một cách cụ thể,ý nghĩa và mang giá trị thực tiễn cao./.

Cao Luận- GV trường THPT Anh Sơn 2