A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ Tăng tương phản Giảm tương phản

Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm: Hiệu quả từ một chuyên đề - con đường để thay đổi giáo dục

Ngày 25 tháng 01 năm 2017, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Kế hoạch số 56/KH-BGDĐT về triển khai chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2016 - 2020. Sau 5 năm triển khai thực hiện, hãy cùng nhìn lại sức sống, hiệu quả của chuyên đề để tiếp tục đổi mới giáo dục mầm non.

Mục tiêu tổng quát của chuyên đề được xác định là “Xây dựng trường mầm non bảo đảm các yêu cầu về môi trường giáo dục; đổi mới công tác quản lý, chỉ đạo; đổi mới hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ theo quan điểm giáo dục lấy người học làm trung tâm”.

Chuyên đề cũng được cụ thể hóa bằng 6 nội dung, 56 tiêu chí bao gồm: xây dựng kế hoạch giáo dục trẻ mầm non; xây dựng và sử dụng môi trường giáo dục tại trường mầm non; tổ chức hoạt động học; tổ chức hoạt động chơi; phối hợp giữa nhà trường, cha mẹ và cộng đồng và chăm sóc và giáo dục trẻ Dân tộc hiểu số và trẻ có hoàn cảnh khó khăn.

Ngay năm đầu tiên triển khai chuyên đề, Vụ Giáo dục Mầm non và các địa phương đã tổ chức được nhiều hoạt động thiết thực như xây dựng bộ tiêu chí thực hành theo 06 nội dung; Xây dựng các Modun bồi dưỡng và tổ chức tập huấn nâng cao nhận thức, phát triển kỹ năng cho cán bộ quản lý, giáo viên; Xây dựng và chỉ đạo các mô hình thí điểm; ... Các năm sau đó, hàng năm, cán bộ quản lý và giáo viên đều được tập huấn chuyên sâu các nội dung của chuyên đề; tổ chức tham quan học tập các mô hình điểm. Năm học 2016-2017, tỉnh Nghệ An triển khai thí điểm cho 4 trường mầm non đại diện cho các vùng miền khác nhau. Đến năm học 2019-2020, tỉnh Nghệ An đã triển khai đại trà tại 540 trường mầm non với hơn 7100 nhóm lớp và 12000 giáo viên tham gia.

Sau 5 năm triển khai thực hiện chuyên đề, hiệu quả thấy rõ nhất, được phụ huynh và xã hội thừa nhận đó là sự thay đổi mau lẹ về môi trường nhà trường theo hướng xanh, sạch, đẹp, thân thiện với trẻ. Giáo dục mầm non từ cấp học khó khăn nhất đã nhanh chóng vươn mình thành “cô gái đẹp”, cuốn hút trẻ tới trường và làm mê lòng bất cứ ai đến thăm trường. Đến trường mầm non hôm nay, dẫu ít bắt gặp những tòa nhà đồ sộ, hiện đại nhưng bù lại, được chăm chút chỉn chu nhờ công sức và tài hoa, sáng tạo của các cô giáo. Ở đó, mỗi ngôi trường được thiết kế khoa học để trẻ có nơi chơi, vận động, nơi trải nghiệm, góc thực hành để hình thành và phát triển toàn diện về thể chất, tình cảm và kỹ năng xã hội, kỹ năng giao tiếp và ngôn ngữ cũng như năng lực thẩm mỹ ở trẻ.

 

Description: C:\Users\Administrator\Downloads\IMG20190424082420.jpg

Môi trường được thiết kế lại để trẻ được trải nghiệm hàng ngày

Để phát triển toàn diện các phẩm chất, năng lực của trẻ, các hoạt động học, chơi cũng được thiết kế lại theo hướng chuyển từ giáo dục áp đặt sang tự giáo dục. Từ thiết kế bài dạy (xây dựng kế hoạch giáo dục) đến tổ chức các hoạt động học và chơi, giáo viên chủ yếu đóng vai trò là người hướng dẫn, tổ chức, giám sát và giúp đỡ; trẻ được thực hành, trải nghiệm để phát triển cá nhân. Những đổi mới trong tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong thời gian qua đã giúp trẻ sớm hình thành các kỹ năng cần thiết như kỹ năng tự phục vụ, tự bảo vệ (nhận biết các nguy hiểm xung quanh mình từ đó, biết ứng phó với những tình huống có thể xẩy ra), kỹ năng giao tiếp xã hội như chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi, ... và quan trọng hơn cả là trẻ dần được hình thành thói quen tự lập trong một số tình huống cuộc sống xung quanh trẻ. Những thói quen, kỹ năng trên đã giúp trẻ có được hành trang cần thiết khi chuẩn bị bước vào lớp 1, giúp trẻ vượt qua giai đoạn khủng hoảng tâm lý một cách nhẹ nhàng.

Description: Cho trẻ tham gia các hoạt ngoại khóa cũng là một trong những phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Trẻ được lớn lên về thói quen tự lập và các kỹ năng cần thiết từ những bài học lạ

 

Description: Chúng ta cần chú ý tới những thế mạnh, khả năng,nhu cầu… của trẻ

Trẻ được khuyến khích vận động để phát triển thể chất, tâm lý

Trong công tác phối hợp giữa nhà trường, cha mẹ và cộng đồng, điểm sáng của chuyên đề là vận động được sự tham gia của cha mẹ trẻ và các tổ chức xã hội vào quá trình giáo dục của nhà trường. Câu khẩu hiệu đặt nơi trang trọng nhất tại các trường mầm non ở huyện Tương Dương: “Con của các bạn cũng chính là con của chúng tôi” không chỉ là khẩu hiệu mà đã trở thành con đường đi đến thành công theo phương châm “Toàn dân tham gia giáo dục” ở những địa phương còn nhiều khó khăn về nguồn lực. Mô hình “Câu lạc bộ cha mẹ trẻ” đã khơi dậy sự gắn kết, tham gia và trách nhiệm của mỗi gia đình, người dân để cùng nhà trường chăm sóc, giáo dục trẻ theo cách của mình. Đến Tương Dương, bất kể ngày nào cũng có thể bắt gặp những người dân làm việc tại trường như một “anh, chị lao công” thực thụ, cần mẫn tưới tắm bồn hoa, vườn rau xanh hay làm mới, sửa sang lại đồ chơi ngoài trời “để con trẻ có chỗ chơi”. Và đặc biệt là sáng kiến mỗi gia đình cùng góp gà, góp gạo và tham gia nấu cháo để các bé có bữa phụ buổi chiều đảm bảo dinh dưỡng. Nhà trường vận hành theo mô hình “Câu lạc bộ cha mẹ trẻ” ở Tương Dương đã mở ra hướng đi mới của khái niệm “nền giáo dục mở” mà mọi cấp học, bậc học cần hướng tới để xây dựng một xã hội vì sự học, chăm lo cho sự học.

 

Description: IMG_9227

 

 

 

Description: IMG_9222

Người dân đã thực sự xem trường là nhà

 

“Lấy học sinh làm trung tâm”, đó là chiến lược và cũng là mệnh lệnh thay đổi của hệ thống giáo dục theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW của Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nhằm hướng tới phát triển phẩm chất, năng lực người học, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Chiến lược đó được vận dụng thành chuyên đề chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo:  “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” trong  lĩnh vực Giáo dục mầm non là một hướng đi mới khoa học, sáng tạo và nhân văn./.

Trần Thế Sơn - Trưởng phòng GDMN Nghệ An


Tác giả: Trần Thế Sơn - Trưởng phòng GDMN Nghệ An